Turk chiroqining tarixi nima?

Mar 30, 2024

Xabar QOLDIRISH

Turk chiroqlarining tarixi 13-asrga borib taqaladi, turklar Oʻrta Osiyodan Onadoʻli hududiga koʻchib kelib, oʻz sivilizatsiyasini oʻrnata boshlagan. Bu jarayonda ular atrofidagi Vizantiya, Fors, Arabiston kabi madaniyatlar ta’sirida bo‘lib, islom va turk milliy xususiyatlarini uyg‘unlashtirgan badiiy uslubni shakllantirdilar. Turk xalqlarining yorug‘lik va rangga bo‘lgan muhabbati, hayotga, tabiatga qo‘rquv va hurmatini aks ettiruvchi bu uslubning vakillaridan biri turk yoritgichidir.

Dastlab turk lampalari asosan masjidlar va qirollik saroylari kabi diniy va siyosiy joylarda yoritish asboblari sifatida ishlatilgan. Keyinchalik ular asta-sekin odamlarga tarqalib, uy bezagi uchun zarur bo'lgan narsalarga aylandi. Turkiyada har bir uyda kamida bitta turk lampasi bor, bu nafaqat amaliy narsa, balki baxt va omadning ramzi. Bayramlar yoki maxsus kunlarda odamlar Xudoning himoyasi va marhamati uchun duo qilish uchun turk chiroqlarini yoqadilar.

Bundan tashqari, turk lampalarining kelib chiqishi ham turk shisha sanoatining rivojlanishi bilan chambarchas bog'liq. Sanoat Saljuqiylar imperiyasi davrida (milodiy 12-asr) boshlangan va Istanbul shisha ishlab chiqarish markaziga aylangan Usmonlilar imperiyasi davrida oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqqan. Bu jarayonda turkiyalik mohir hunarmandlar islomning noyob mozaika san’atini shisha lampalar ishlab chiqarishga singdirib, bu chiroqni nafaqat amaliy, balki yuksak badiiy qimmatga ham aylantirdi.

Umuman olganda, turk chiroqlarining tarixi uning madaniyati va san'atining rivojlanishi bilan chambarchas bog'liq. Bu nafaqat turk xalqi hayotining bir qismi, balki uning madaniyati va an'analarining muhim ko'rinishidir.

So'rov yuborish